በመተከል ስለተካሄደው የዘር ተኮር ጭፍጨፋ

መስከረም 8፣ 2013 September 19, 2020

ለተከበሩት ዶክተር አብይ አህመድ

የኢፌድሪ ጠቅላይ ሚኒስቴር

አዲስ አባባ ኢትዮጵያ

ጉዳዩ፦ መተከል ስለተካሄደው የዘር ተኮር ጭፍጨፋ

ክቡር ጠቅላይ ሚኒስቴር ሆይ

በስሜን ምእራብ ኢትዮጰያ በመተከል አካባቢ ቡለን፣ ማዳራ ወንበራ  በተባሉት አካባቢወች ከጳጉሜ ወር መጀመሪያ ላይ የተካሄደው ጭፍጨፋ ዘርን መሠረት ያደረገና በተለይም በአማራና በአገው ማህበረ ስቦች አባላት በሆኑት ዜጎች ላይ ያነጣጠረ ጥቃት እንደሆነ  መረጃዎች ያሳያሉ።

በአካባቢው ባሉ መንደሮች ውስጥ ታጣቂዎች ህዝቡን በየትምርት ቤቱ ስብስበው ካስገቡ በኋላ የአማራና የአገው ማህበርስብ ተወላጆችን ለይተው አሰቃቂ በሆነ መልክ መጨፍጨፈፋቸውን ከአካባቢው ነዋሪዎች የሚደርሱ መረጃዎች ያሳያሉ። ይህም መረጃ የክቡርነትዎ ጽ/ቤት እንዳገኘውም ሙሉ ዕምነታችን ነው።

ይህን ሁኔታ ማድበሰበስም ሆነ ማጋነን አደጋውን በትክክል ከማየት የሚጋርድ ሲሆን፣ መፍትሄውንም ከእውነታው ጋር የማይጣጣም ሊያደርገው ይችላል።

ሰለዚህም፤

1)        ከነዚህ የማድበሰበስም ሆነ የማጋነን ተግባሮች መንግስትም ሆነ የፖለቲካ ደርጅቶች ሊቆጠቡና እውነተኛውን መረጃ ለህዝብ ይፋ ሊያደርጉ ይገባል

2)       ይህን በተወሰነ ማህበረሰብ አባል በሆኑ ዜጎች ላይ ያነጣጠረ ፍጅት በስሙ መጥራትና ህብረተስቡ እንዲረጋጋ አጣዳፊና አጥጋቢ እርምጃ መውስድ ያሰፈልጋል

3)       ይህን ወንጀል ሲፈጽም የአካባቢው የጸጥታ ሀይል እንዴት ሊያውቅ እንዳልቻለና መከላክልስ እንዲት እንዳልቻለ ገለልተኛ ምርመራ እንዲካሄድ ያስፈልጋል

4)       ይህን ወንጀል የፈጸሙና ያስፍጸሙ ሀይሎች ሁሉ ለፍርድ እንዲቀርቡ ማድረግ እና የህግ የበላይነትን ያለአንዳች ማወላወል እነዲሰፍን ማድረግ ያስፈልጋል

5)       አካባቢያዊም ሆነ አለም አቀፍ ህብረተስቡም በተለያዩ የሀገሪቱ ክፍሎች እያደገ ከመጣው ጽንፈኛነትና ማነነትን ላይ ያነጣጠር ጥቃት አጽንኦት ሰጥቶ እንዲከታተለውና ይህ ጉዳይ በኢትዮጰያ ውስጥም ሆነ በአካባቢው ተጨማሪ ጥፋት ከማድረሱ በፊት እንዲቆም አስፈላጊውን ትኩረትና ተጽእኖ እንዲያደርጉ አበክረን እናሳስባለን

ግልባጭ

  • ለከቡር ጠቅላይ ሚኒሰቴር ጀስተን ትሩዶ፣ ኦታዋ, ካናዳ
  • ለተባበሩት መንግስታት የዘር ማጥፋት መከላከያ ዲፓርትመንት
  • ለሚመለከታቸው አለም አቀፍ የዘር ማጥፋት ተከላካይ ድርጅቶች
  • ለዶክተር ዳንኤል በቀለ ፣ የኢትዮጰያ ስብአዊ መብት ድርጅት፣

A CALL TO STOP CRIMES AGAINST HUMANITY IN ETHIOPIA

By

Solidarity Committee for Ethiopian Political Prisoners – Canada

(SOCEPP-CAN)

July 18, 2020

Solidarity Committee for Ethiopian Political Prisoners – Canada (SOCEPP-CAN) is a non-profit, non-governmental organization established to combat abuse of human rights in Ethiopia. SOCEPP-CAN has been legally registered and has been operating in Canada since 1995. It has been actively involved in campaigning for the protection of human and political rights in Ethiopia and the Horn of Africa. In tandem with other campaigners, SOCEPP-CAN works to see a world where all human beings could live in harmony enjoying there freedom and exercising there rights without limitations.

SOCEPP-Canada is highly alarmed and deeply worried by situations transpiring in Ethiopia in recent weeks. We are making this call to the world, primarily to the Government of Ethiopia, to take meaningful legal and administrative measures to protect it’s citizens and assure them there
rights to life.

The world must act now to stop the mass killings that took place in Ethiopia in recent weeks to destroy targeted ethnic or religious groups following a targeted and an orchestrated assassination of an Oromo pop-star, Hachaluu Hundessa. We are deeply saddened by the brutal death of over 240 people who were mostly killed due to there identities. It has also caused serious bodily injuries of over 400 people, mental harms and evictions of over 3500 people and deliberate destruction of over 200 properties and establishments.

The world must stand with Ethiopians as the situation is taking the character of Genocide and halt it before it destroys the nation and it catches the rest of the world by a complete shock. The ethnically organized ‘Federal’ Administration for the past three decades has created a classification between people and divided them into “them’ and “us”. Ethiopia did not take sufficient preventive measures throughout these years and some of the new generations of young people have grown up and passed through ethnically intoxicated institutions that are less governed by universalistic laws and which at the same time are responsible for the production and reproduction of divisions, suspicions and hate among people. Continue reading “A CALL TO STOP CRIMES AGAINST HUMANITY IN ETHIOPIA”

ወንጀልን በትክክለኛ በስሙ ሳንጠራ ፍትሕ አይገኝም፤ በኦሮሚያ ክልል የተፈጸመው ዘር ተኮር ጭፍጨፋ ነው፤

By

Yared Hailemariam

yhailema@gmail.com

ሰሞኑን አርቲስት እና የመብት ተሟጋች ታማኝ በየነ ባዘጋጀው የውይይት መድረክ ላይ በኦሮሚያ ክልል በተደጋጋሚ ስለተፈጸሙት በዘር ላይ ያነጣጠሩ ጥቃቶች ውይይት አድርገን ነበር። በዛ አጭር ውይይት ላይ የአርቲስት አጫሉን ግድያ ተከትሎ በተለያዩ የኦሮሚያ ክልል ከተሞች የተፈጸፈው ጭፍጨፋ ዘር ተኮር (Genocide) ነው በሚል አስረግጠን ተናግረን ነበር። ለዛም ዝርዝር ማስረጃዎችን ከአርባ ጉጉ፣ በደኖ እና ወተር ጭፍጨፋዎች አንስቶ እስከ ትላንቱ ድረስ የተፈጸሙትን ጥቃቶች በምን ምክንያት ዘር ተኮር ወንጀል ሊፈረጁ እንደሚችሉ ለማስረዳት ሞክረናል።

ይህን ውይይት ተከትሎ አስገራሚ ሃሳቦች እና ወቀሳዎች ከተለያዩ አቅጣጫዎች ሲሰነዘሩብን አድምጫለሁ። ገሚሱ ስለወንጀሎቹ ስያሜ፣ መስፈርቶቹ እና የሕግ ትርጓሚ ግንዛቤ ካለመኖር ይመስላል። ቀሪዎቹ ወቃሾች ደግሞ አስመሳይነት እና ፖለቲካዊ መሽኮርመም ብለው ይሻላል። የተወሰኑ ሰዎች ደግሞ ነገሮችን አዛብቶ መረዳት ይመስላል። በዛው ልክ አይናቸውን በጨው አጥበው የክህደት (denial) መከራከሪያ የሚያነሱም አይቻለሁ። ለማንኛውም እኔና ታማኝ በየነ ከሌሎች ሁለት እንግዶች ጋይ ያደረግነውን አጭር ውይይት ላልሰማችሁትም ሆነ ሰምታችሁ ነገሩ ብዥታ ለፈጠረባችሁ ሰዎች በኦሮሚያ ክልል ውስጥ የተፈጸሙት ጭፍጨፋዎች ዘር ተኮር መሆናቸውን ባጭሩ ላስረዳ።

ከዛ በፊት ትንሽ ስለ ዘር ተኮር ጥቃት ወይም Genocide የጋራ ግንዛቤ እንዲኖረን ትንሽ ልግለጽ። ይህ የዘር ተኮር ጭፍጨፋ አለም አቀፍ ወንጀል ነው። እንደ አውሮፓዊያን አቆጣጠር በDecember 9, 1948, የተባበሩት መንግስታት አጽድቆ ባወጣው the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide የስምምነት ሰነድ በዘር ላይ ያነጣጠረው ጥቃት አለም አቀፍ ወንጀል ተደርጎ ተደንግጓል። በዚህ ሰነድ ላይም በዘር ላይ ያነጣጠረ ጥቃት ምን ማለት እንደሆነ በግልጽ ተቀምጧል። በዚህ ሰነድ አንቀጽ ሁለት ላይ በዘር ላይ ያነጣጠረ ጥቃት ወይም genocide ማለት አንድን በብሔሩ፣ በኃይማኖቱ፣ በዘሩ፣ በቀለሙ ወይም በሌላ በማንነቱ ተለይቶ የታወቀን ሕዝብ ሙሉ በሙሉ ወይም በከፊል ለማጥፋት በማሰብ በዛ ማህበረሰብ አባላት ላይ ግድያ፣ ከፍተኛ የአካል ማጉደል፣ ወይም የአዕምሮ ጉዳት ማድረስ፣ ሆን ብሎ በዛ በተለየ ሕዝብ ሕይወት ላይ አደጋ ሊያደርሱ የሚችሉ ተግባራትን በመፈጸም፣ ያ ህዝብ እንዳይዋለድ እና ቁጥሩ እንዳይጨምር ታስቦ ወልደትን የሚገድብ እርምጃ ሲፈጸም እና የዛን ማህበረሰብ ሕጻናት ልጆች በጉልበት በመንጠቅ ለሌላ ማህበረሰብ አሳልፎ መስጠትን እንደሚጨምር ይገልጻል። ከእኔ የግርድፍ ትርጓሜ ባለፈ እንግሊዘኛውን ማንበብ ለምትፈልጉ እነሆ፤

Genocide means any of the following acts committed with intent to destroy, in whole or in part, a national, ethnical, racial or religious group, as such:

(a) Killing members of the group;

(b) Causing serious bodily or mental harm to members of the group;

(c) Deliberately inflicting on the group conditions of life calculated to bring about its physical destruction in whole or in part;

(d) Imposing measures intended to prevent births within the group;

(e) Forcibly transferring children of the group to another group.

በዚሁ ድንጋጌ አንቀጽ ፫ ላይም በዘር ማጥፋት ወንጀል የሚያስጠይቁት ተግባራትን ይዘረዝራል። እነሱም ከላይ የተፈጸመውን የዘር ማጥፋት ወይም genocide ድርጊት የፈጸመ፣ ወንጀሉ እንዲፈጸም የዶለተ (Conspiracy to commit genocide)፣ በቀጥታ እና በአደባባይ በዘር ላይ ያነጣጠረ ጥቃት እንዲፈጸም ያነሳሳ እና ቅስቀሳ ያደረገ (Direct and public incitement to commit genocide); የዘር ማጥፋቱን ወንጀል ለመፈጸም ሙከራ ያደረገ (Attempt to commit genocide); የዘር ማጥፋት ወንጀል እንዲፈጸም በማናቸውም መልኩ ተሳትፎ ያደረገ (Complicity in genocide).

እነዚህ መነሻ ሃሳቦች ይዘን እስኪ ኦሮሚያ ክልል ውስጥ የሩቁን ጊዜ ትተን ትላንት ከአጫሉ ግድያ ማግስት የተፈጸሙትን ጥቃቶች እንፈትሽ።

፩ኛ/ በመጀመሪያ ደረጃ ሁሉም ሰው እንዲረዳው የሚያስፈልገው የዘር ማጥፋት ወንጀል ሲባል ብሔርን ወይም ጎሳን ብቻ መሰረት ያደረገ አይደልም። በኃይማኖት ወይም በሌሎች የልዩነት መሰረቶችም ላይ ያተኮረ ሊሆን ይችላል። የግድ የአንድ ብሔረሰብ ሰዎች ላይ ብቻ ያነጣጠረ መሆን የለበትም። ከዚህ አንጻር ሰሞኑን በኦሮሚያ የተፈጸመው ጥቃት በአንዳንድ አካባቢዎች በአማራ ብሔረሰብ ተወላጆች ላይ ብቻ አነጣጥሯል። በሌላ አካባቢዎች ኦሮሞ ባልሆኑ የክልሉ ነዋሪዎች (አማራ፣ ትግሬ፣ ጉራጌ፣ ወላይታ፣ ጋሞ፣ ሌሎችም) ላይ አነጣጥሯል። በተወሰኑ ስፍራዎች ደግሞ ክርስቲያን (የኦሮሞ ክርቲያኖችን ጨምሮ) በሆኑ ሰዎች ላይ አነጣጥሯል። ስለዚህ ጥቃቱ የብሔር እና የኃይማኖት ይዘት ነበረው።

፪ኛ/ የአጥቂዎቹ ማንነት በተመለከተ የሚነሳ ክርክር አለ። በዘር ማጥፋት ወንጀል ላይ የሚታየው የተጠቂው ዘር እና የአጥቂው ሃሳብ እንጂ የአጥቂው ማንነት አይደለም። ጥቃቱን የሚፈጽመው ማንም ሊሆን ይችላል። የአንድ ዘር ወይም ብሔር ወይም ኃይማኖት አባል ወይም ከተለያየ ዘር እና ኃይማኖት የተወጣጡ ሰዎች ሊሆኑ ይችላሉ። ዋናው ነገር አጥቂው ጥቃቱን ሲፈጽም ዋና መነሻ ሃሳቡ እና አላማው ምንድን ነው የሚለው ነው። የአጥቂው ቡድን ማንነቱ ሳይሆን ሃሳቡ ነው የሚታየው። በተጨማሪም የዘር እልቂት ጥቃት ተፈጽሟል ሲባል የግድ አንድ ዘር በሙሉ ተነስቶ ሌላን ዘር አጠፋ ማለት አይደለም። ይህንን ብዙ ሰዎች ካለማወቅም ይሁን ሆን ብለው ሲያምታቱት ይስተዋላል። በኦሮሚያ ክልል በተደጋጋሚ በተፈጸሙትም ሆነ አሁን በተፈጸመው ጥቃት ተሳታፊዎቹ፣ አቀነባባሪዎቹ እና ዋናውን ድርጊት የፈጸሙት ሰዎች የኦሮሞ አክራሪ ብሔረተኞች መሆናቸው ግልጽ እና የሚያከራክር አይደለም። እነዚህ ሰዎች የተደራጁ ቡድኖች ናቸው እንጂ የኦሮሞን ሕዝብ ወይም አንድን ኃይማኖት የሚወክሉ ሰዎች አይደሉም። ስለዚህ ድርጊቱ የዘር ጥቃት ለመባል የአጥቂ ወገኖች የአንድ ብሔር አባላት ሰዎች በጠቅላላ ተሰባስበው የፈጸሙት ነው ወይም አንድ ብሔር ነው ሌላውን ያጠቃው ለማለት አይደለም ወይም እንዲህ ያለ ትርጓሜ አይሰጥም። ዋናው ነገር ፈጻሚዎቹ አንድን ዘር ወይም ኃይማንት ለማጥቃት አስበው የተደራጁ ቡድኖች መሆናቸው ነው። ይሄ ደግሞ በአደባባይ ጭምር ነፍጠኛን ግደሉ፣ ክልሉን ከሌሎች ብሄሮች አጽዱ፣ ክርስቲያኖችን አስወግዱ የሚሉ ቅስቀሳዎች በአደባባይ፣ በመገናኛ ብዙሃን እና በማህበራዊ ድህረ ገጾች ይካሄዱ እንደነበር እና ድርጊቱም በዚሁ አግባብ መፈጸሙ ከበቂ በላይ ማስረጃ ነው። በመንግስትም ተደጋግሞ ተገልጿል።

፫ኛ/ ሌላው በክልሉ ውስጥ የተፈጸመው ጭፍጨፋ ዘር ተኮር መሆኑን የሚያሳዩት ከቅድመ ዝግጅት አንስቶ ድርጊቱ በተፈጸመባቸው ወቅቶች የታዩና በበቂ ማስረጃ የሚደገጉ ተጨባጭ ኩነቶች ናቸው። እነዚህም፤

+ ክፍፍል እና ፈረጃ (classification and symbolization) አገሪቷ ውስጥ ለሰላሳ አመታት የቆየው የዘር ተኮር ፖለቲካ ሕዝቡን በማንነቱ እንዲከፋፈል አድርጎታል። በተጨማሪም በተለያዩ ሚዲያዎችም ሆነ በተደጋጋሚ በመንግስት አካላትም አንድን ማህበረሰብ ነፍጠኛ፣ መጤ፣ ወራሪ፣ ጡት ቆራጭ የሚሉ እና ሌሎች ስያሜዎችን እየሰጡ ጥላቻ በዛ ማህበረሰብ ላይ እንዲፈጠር ተደርጓል። ይህንን ኦቦ ለማ መገርሳ በአንድ መድረክ ንግግራቸው ላይ በደንብ አድርገው ከነስጋታቸው ገልጸውታል፤

+ ከሰውነት ተራ ማውጣት ወይም ማበደን (dehumanization)፤ ይህ ነገር በሁለት መልኩ ተፈጽሟል። አንደኛው ለታዳጊ ወጣቶች እና ተማሪዎች አንድን ማህበረሰብ እንደ ሰው እንዳይቆጥሩ እና ጭራቅ አድርገው እንዲስሉ ብዙ ሥራ ተሰርቷል። ነፍጠጫ የሚሉትን የአማራውን ሕዝብ በታሪክ አገሪቱን ካስተዳደሩ ገዢዎች ጋር በማቆራኘት እራፊ ልብስ እና ቁራጭ ዳቦ የጠረረበትን ድሃ የአማራ ገበሬ እንደ ሰው ሳይሆን እንደ በዝባዥ፣ ጡት ቆራጭ፣ መሬት ወራሪ፣ ዘራፊ እና አፈናቃይ አድርገው እንዲያስቡ በመንግስት ደረጃ በተዋቀሩ ሚዲያዎችና ሹማምንት ሳይቀር ብዙ ቅስቀሳ እና ጥላቻ ሲሰበክ ቆይቷል። በሁለተኛ ደረጃ ደግሞ እነዚህን በጥላቻ ያነጿቸውን ወጣቶች ሌላውን የህብረተሰብ ክፍል እንደ ጠላት አድርገው እንዲቆጥሩ እና የጭካኔ እርምጃ በሌሎች ላይ እንዲወስዱ ወደ አውሬነት ባህሪ ቀይረዋቸዋል። በዚህም ሳቢያ በዚሁ ሰሞን በእኛው ዘመን ወጣቶች ጡት ቆርጠዋል፣ ቆዳ ገፈዋል፣ ሰውነት ቆራርጠው ገድለዋል፣ ሙሉ ቤተሰብ አርደው ከነቤታቸው በእሳት አጋይተዋል።

+ ለጥቃት መደራጀት (organization)፤ ይህ የዘር ተኮር ጭፍጨፋ ለመፈጸም የተደራጀ ቅስቀሳ እና ዝግጅት ተካሂዷል። በዚህም ላይ የክልል የመንግስት አካላት፣ የታጠቁ አማጺያን እንደ ኦነግ ሽኔ አይነት፣ በቄሮ ስም የተደራጁ ወጣቶች፣ እንደ OMN ያሉ ሚዲያዎች እና ሌሎች አካላትም በተቀናጀ እና በተደራጀ መልኩ ተሳትፎ አድርገዋል። ለዚህም በመንግስት ከተገለጹት ማስረጃዎች ባለፈ እጅግ በርካታ መረጃዎች ተገኝተዋል።

+ ሌላው አብሮ መታየት ያለበት ፍሬ ጉዳይ ለሰላሳ አመት የተዘራው የዘር ተኮር ልዩነት ባለፉት ሁሉት እና ሦስት አመታት አፍጦ ወጥቶ በከፍተኛ ትምህርት ተቋማት ሳይቀር በግልጽ መነጣጠል እና መፈራረጅ (ethnic polarization) ሲካሄድ ቆይቷል። በአንዳንድ ቦታዎችም ዘር ተኮር ግጭቶች ከመከሰትም አልፎ ዘር ተኮር አፈናዎች ተካሂደዋል። የደንቢዶሎ ተማሪዎች አፈና ለዚህ ጥሩ ማሳያ ነው። ከዛም አልፎ ቀደም ሲል ከቡሬ ሆራ ዩንቨርሲቲ ከሁለት መቶ በላይ የአማራ ተማሪዎች በተለየ ሁኔታ ተነጥለው የተባረሩበት እና ባርዳር ሜዳ ላይ የፈሰሱበት ክስተት፣ በአማራ ክልልም ባሉ ዩንቨርሲቲዎች እንዲሁ የኦሮሞ ብሔር ተማሪዎች ላይ ያነጣጠሩ ጥቃቶች መፈጸማቸው የዚህ ማሳያ ነው።

+ ይህ ዘር ተኮር ጥቃት ድንገት የፈነዳ ክስተት ሳይሆን ብዙ ዝግጅት የተደረገበት እና በአካባቢው ባሉ የመንግስት አካላትም ጭምር የተደገፈ መሆኑን መረጃዎች ያሳያሉ። ባለሥልጣናቱ አንዳንድ ቦታ ቀጥተኛ ተሳታፊ ነበሩ። አንዳንድ ቦታዎች ደግሞ በዝምታ ድጋፋቸውን ሰጥተዋል። ይህ አይነቱ ነገር በመንግስት አካላት መፈጸሙ አይገርምም። ምክንያቱም የክልሉ ምክትል ፕሬዚደንት አቶ ሽመልስም ሆኑ ሌሎች ባለስልጣናት በየመድረኩ ነፍጠኛን ሰብረናል ሲሉ ከታች ያለው ካድሬ እና ወጣቱ ነገሩን የሚረዳበት መንጋድ ምን ሊሆን እንደሚችል ግልጽ ነው። እነሱ ሰብረነዋል ያሉትን ነፍጠኛ በOMN እና በአንዳንድ የኦሮሞ አክራሪ ፖለቲከኞች ገና ያልተሰበረ ነፍጠኛ ከጎረቤትህ አለ ሲሉት ወጣቱ ያንን የተፈረጀ ሰው ሊሰብር፣ ሊያጠፋ እና ሊገድል ቢነሳ ምን ይደንቃል? ብዙ ወጣቶች በመንግስት ተሿሚዎች እና በሚከተሏቸው የፖለቲካ መሪዎች የተፈረጀን እና የተኮነን ሰው መግደል እና ንብረቱን ማቃጠል እንደ ተፈቀደና ትክክለኛ እርምጃ (legitimate action) አድርገው ቆጥረውታል።

+ የመጨረሻው ሃሳብ እውነታን መካድ ወይም አለመቀበል ወይም እውነታውን ላለማየት እና ላለመናገር እራስን ማታለል (denial) ነው። ይሄንን አይነት ነገር በመንግስት እካላት፣ በድርግት ፈጻሚዎቹ ወገን በቆሙ ሰዎች እና አብሮ ለመኖር፣ ለመቻላል፣ ቂም እና በቀልን ለማስቀረት እውነታውን ከመናገር መቆጠብ ወይም እንዳላዩ ሆኖ ማለፍ ወይም ወንጀሉን በሌላ ስም ብንጠራው ይሻላሉ በሚሉ ሰዎች የሚንጸባረቅ ሙግት ነው። አጥቂው ማን እንደሆነ ይታወቃል፣ የአጥቂው ቡድን አላማ (intention) ግልጽ እና በዘር ላይ ያነጣጠረ መሆኑ እራሱ አድራጊው ሳያፈር በአደባባይ ይናገራል፣ መሬት ላይ የተፈጸመውን ድርጊት በዘር ላይ ያነጣጠረ መሆኑ በበቂ ማስረጃ ይገለጻል፣ አንዳንድ ለህሊናቸው ያደሩ የመንግስት ተሿሚዎችም እውነታውን ይናገራሉ ነገር ግን ድርጊቱን እና ወንጀሉን የዘር ማጥፋት ብሎ መሰየም በአገሪቱ ፖለቲካ እና የወደፊት መስተጋብሮች ውስጥ የሚያሳድረውን ነገር ከወዲሁ በማስላት አይ ሌላ የዳሞ ስም እንስጠው የሚል እጅግ ደካማ የሆነ መሟገቻ ይቀርባል። ይሄ አይነቱ አካሄድ ኢትዮጵያን ከዘር ተኮር ጥቃት የሚታደጋቢ ቢሆን ኖሮ ከአርባ ጉጉ፣ ከበደኖ እና ከአርሲው ጭፍጨፋ በኋላ የተከሰቱት ተመሳሳይ ዘግናኝ ጭፍጨፋዎች ባልተፈጸሙ ነበር።

ሃሳቤን ለማጠቃለል ያህል አዎ ደግሜ ደጋግሜ እናገራለሁ፤ ኢትዮጵያ ውስጥ እኩይ እና በብሔር ፖለቲካ በሰከሩ ጥቂት አክራሪ ቡድኖች በተቀነባበረ መልኩ አንድ ጊዜ ብቻ ሳይሆን ተደጋግሞ የዘር ተኮር ጭፍጨፋ ተፈጽሟል። ጭፍጨፋው የዘር ተኮር ነው ለመባል በሺዎች ወይም በሚሊዮን የሚቆጠር ሰው መታረድ የለበትም። ሕጉም ይህን እንደ መስፈርት አያስቀምጥም። በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎች ባይታረዱም በአሥር ሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎች በማንነታቸው ምክንያት ከቂያቸው ተፈናቅለው እና ይሄ የእናንተ ክልል አይደለም ተብለው ተባረዋል። በመቶዎች የሚቆጠሩ ሰዎች በአሰቃቂ ሁኔታ ተገድለዋል። ለዚህም ከበቂ በላይ ማስረጃዎች አሉ።

መፍትሔ፤ መንግስት በዚህ ድርጊት ላይ የተሳተፉ ያላቸውን ሰዎች ለፍርድ የማቅረቡ ሥራ የሚበረታታ እና የሚደገፍ ነው፡፡ ይሁንና ይህ ድርጊት በየስድስት ወሩ እየተቀሰቀሰ የንጹሃን ዜጎች ደም በየሜዳው የሚፈስበት ክስተት ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ ሊባበቃ ይገባዋል። በመሆኑም ከችግሩ ስፋት፣ ጥልቀት እና ውስብስብነት አንጻር ይህ ዘር ላይ ያተኮረ ጥቃት ለአቃቤ ሕግ እና ለፖሊስ ምርመራ ብቻ የሚተው መሆን የለበትም። እነዚህ ጥቃቶች ትኩረት ሰጥቶ የሚያጠራ፣ የሚመረምር እና የመፍትሄ ሃሳብ የሚያመነጭ ገለልተኛ አጣሪ ኮሚሽን ሊቋቋም እና ዶ/ር ዳንኤል በቀለ ከሚመሩት የሰብአዊ መብት ተቋም ጋር አብሮ በጋራ እንዲሰራ መደረግ አለበት። የችግሩ ምንጭ እና የአደጋውን መጠን በቅጡ አጥንቶ አጥፊዎቹንም ለፍርድ የማቅረቡ ሥራ ለይምሰል ሳይሆን በማያዳግም መልኩ ማስተማሪያም እንዲሆን ይረዳል።

ኢትዮጵያ ውስጥ እየተፈጸመ ያለውን የዘር ጥቃት በስሙ ጠርተን እናውግዝ!

(readers may go to the author’s Facebook account at

Yared Hailemariam   

and see details

Ethiopia: Forced evictions in Addis Ababa render jobless workers homeless amid COVID-19

Addis Ababa municipal authorities have demolished dozens of homes belonging to day labourers over the past three weeks, rendering at least 1,000 people homeless amid the COVID-19 pandemic, Amnesty International said today.

Most of those whose homes have been destroyed recently lost their jobs due to the ongoing COVID-19 shutdowns told Amnesty International that they are now also having sleepless nights as authorities repeatedly confiscate tarpaulin or plastic sheeting they are using to shelter against heavy rains.

“Having a home is critical to protecting oneself from COVID-19, stopping its spread and recovering from it. The authorities must ensure that no one is put in a position of increased vulnerability to COVID-19 including by rendering them homeless”. 

የኮሮና ወረርሽኝን በመከላከል ዙሪያ ከኢሕአፓ የቀረበ ምክረ ሀሳብ

_በዓለም ላይ በተለያዬ ጊዜያት ልዩ ልዩ መቅሰፍቶች እየተከሰቱ በሕዝብ ላይ ከፍተኛ ጉዳት
አድረሰዋል፤ በሽታው ከተወገደ በኋላም አገሮችን ከፍተኛ ወደ ሆነ ፖለቲካዊ፤ ኢኮኖሚያዊና
ህብረተሰባዊ ቀውስ እንደከትቷቸው ጥለውት ከሄዱት የታሪክ አሻራ እንረዳልን። ስለሆነም
አገሮች እንደዚህ አይነት ወረርሽኝ ሲከሰት እንዴት ሊወጡት እንደቻሉ መርምረን አሁን በዓለም
ላይ ህዝብ እየፈጀ ያለውን የኮሮና ወረርሽኝ (COVID-19) እንዴት መቋቋም እንዳለብን ስናስብ
ከፍተኛ የሆነ የሰው ፤ የቁሳቁስና የስነ ልቦና ዝግጅት የሚጠይቅ ሆኖ አግኝተነዋል።

ሙሉውን ለማንበብ

Ethiopia: Authorities must prevent violence and protect rights during Sidama referendum

“The Ethiopian authorities must take all appropriate measures to ensure a peaceful vote, including preventing excessive use of force by the security forces. They must guarantee freedom of expression and peaceful assembly and ensure that the rights of members of minority ethnic groups in Sidama are fully protected,” said Seif Magango, Amnesty International’s Deputy Director for East Africa, the Horn and the Great Lakes. (Read More)

መንግስት የዜጐችን ደህንነት የማስጠበቅ ኃላፊነቱን ይወጣ!!

“…መንግሥት …ሕጋዊ እና የማያወላውል እርምጃ በመውሰድ የዜጐችን በሕይወት የመኖር፣ አካላዊ ደኅንነት እና በፈለጉት የሐገሪቱ አካባቢዎች በነጻነት ተንቀሳቅሰው የመኖር መብታቸውን እንዲያከብር እና እንዲያስከብር ኢሰመጉ በድጋሚ ያሳስባል።” 

አዲሱ የምርጫ ህግ መብትን ያሰፋል ወይስ ያጠባል?

መግቢያ

ምርጫ ቦርድና መንግስት  ማክስኞ ሃምሌ 16፣ 2011 የፖለቲካ ፓርቲዎች ምዝገባን በተመለከተ አዲስ ህግ አርቅቀው በፓርላማው የህግ ቋሚ ኮሚቴ በኩል ለውይይት በሚል አቅርበዋል። ፓርላማው  ይህንኑ ረቂው  ብዙም ሳይለወጥ የሚያጸድቀው  ከሆነ እንደምታው  ምንድን ነው የሚለውን በዚህ አጭር ጽሁፍ ለውይይት መንደርደሪያነት አቀርባለሁ።ረቂቅ ህጉ ብዙ ጉዳዮችን የሸፈነና በበጎ ጎኖች ያሉት  ቢሆንም በዚህ ጽሁፍ የማተኩርበት  ግን ስለፓርቲዎች ምዝገበ በተመለከተ ለምዝገባ ማቅረብ አለባቸው ( አስር  ሽህ የደጋፊዎችን ፊርማ )  በሚለው ላይ ነው። የግለሰብ ተወዳዳሪወችንምበተመለከተ የሰፈረውን በዚሁ መልክ መገምገም ይቻላል።

የመደራጀት መብት የዴሞክራሲ መብት ነው ይህን መብት ማስፋት እንጂ ማጥበብ ጎጂ ነው

ከአምበባገነን ስርዓት ወደ ዴሞክራሲ በሚደረገው ጉዞ የፖለቲካ ፓርቲዎችን አደረጃጀትን ለመወሰን፣ ለእንቀስቃሴያቸውም ህጋዊ እውቅና ለመስጠትም ይሁን ለመገደብ የሚችሉ ይህን መሰል ህጎች ፣ በሀገሪቱ ቀጣይ ፖለቲካ ስርዓት ምስረታና ግንበባታ ውስጥ  ዜጎች ሊኖራቸው የሚችለውን ተሳትፎ ለማበረታታትም ይሁን Continue reading “አዲሱ የምርጫ ህግ መብትን ያሰፋል ወይስ ያጠባል?”

Ethiopia’s Transition to Democracy Has Hit a Rough Patch. It Needs Support From Abroad

“The ascent of Dr. Abiy Ahmed to the post of prime minster in Ethiopia a year ago was a rare positive story in a year filled with grim news globally. Within months of taking office, his administration released tens of thousands of political prisoners, made peace with neighboring Eritrea, took positive first steps to ensure free and independent elections, and welcomed previously banned groups back into Ethiopia. It was an astonishing turnaround in a short period.”  … Read More …

 

A letter to Dr. Abiy Ahmed regarding Political Prisoners: Aberash Berta

… የሁሉንም መዳረሻቸው ያልታወቁ ታጋዮች በተለይም ደግሞ  እኛ አስከምናውቀው ድረስ በኢትዮጵያ ውስጥ በአሁኑ ሰዓት ብቸኛዋ ሴት የፖለቲካ አስረኛ  የሆነችውን የታጋይ ወይዘሪት አበራሽ በርታን ጉዳይ አስቸኳይ እልባት እንዲያገኝ …A letter to Dr Abiy Ahmed PM of Ethiopia